Köşe yazısı
Başkurdistan
Türk Birliği: Söz ve Eylem
Türk birliği, Turan ve halklarımızın kardeşliği hakkında düzenli olarak yazıyorum. Azerbaycan’ın, Kazakistan’ın, Kırgızistan’ın, Türkiye’nin, Türkmenistan’ın ve Özbekistan’ın her başarısını kendi başarım gibi görüyorum. Bağımsız Türk devletlerinde yalnızca dilleri birbirine benzeyen ülkeler değil, Rusya’da kalan halklarımız için geleceğin canlı bir dayanağını gören bir siyasetçi için bu çok doğal.
Türk Devletleri Teşkilatı kurulduğunda çocuk gibi sevinmiştim. “Nihayet Türkler birleşmeye başladı!” diye düşünmüştüm. Her yıl bağımsız Türk devletlerinin birbirine biraz daha yaklaştığını görüyor ve “İşte oldu olacak, az kaldı; Turan’ın o altın çağı yakında gelecek!” diye düşünüyordum.
Türk Devletleri Teşkilatının kurulması siyasi açıdan doğru bir adımdı: SSCB’nin dağılmasından bu yana ilk kez Türk ülkeleri en üst düzeyde sürekli diyalog kurabilecekleri bir zemine kavuştu. TDT’nin yapısı etkileyici görünüyor: beş üye, birkaç gözlemci, genişleyen bir gündem, zirveler, kendi kurumları, ortak standartlara, hatta tek bir ekonomik bölgeye dair konuşmalar.
Ama ilan edilen icraatları duyup gerçekte olanı gördüğümde içim buruluyor.
Türk kardeşliği ve birliği gerçek icraatla ne ölçüde destekleniyor?
TDT içinde bir hareketlilik var, buna itiraz edilemez. Ama bence bu hareketlilik ne zamanın ruhuna ne de Türk halklarının karşı karşıya olduğu sınamalara denk düşüyor.
Bu, jeopolitik konjonktürün Türk dünyası için son derece elverişli hâle geldiği bugün özellikle açık biçimde görülüyor. Rusya Ukrayna ile savaşta bataklığa saplandı ve zayıfladı; artık Orta Asya’da çıkarlarını beş altı yıl öncesine kadar yaptığı gibi dayatabilecek durumda değil. Dahası, göç, transit ve kaynak meselelerinde artık kendisi Türk ülkelerine bağımlı. Bu, nadir bir fırsat penceresi. Ülkelerinin potansiyelinden sonuna kadar yararlanma imkânı her siyasetçi kuşağına nasip olmaz.
Bu fırsat nasıl değerlendirildi? Türk devletleri gelişiyor, kendi konumlarını güçlendiriyor, dış ilişkilerini çeşitlendiriyor. Bu akıllıca. “Rus dünyası”ndan giderek daha fazla uzaklaşmak için iyi bir imkân var. Ama bunun yerine Rusya’nın TDT’ye davet edilmesi yönünde çağrılar duyuyoruz.
Neden? Moskova gündemi dikte etme ve bizi birbirimize düşürme imkânını yeniden kazansın diye mi? Hem de tarih boyunca kendisine bu fırsat her verildiğinde tam olarak bunu yapmışken?
Bugün Rusya pek çok Türk halkı için bir hapishane. Onu ise Türk dünyasının başlıca teşkilatının masasına davet ediyorlar.
Şimdi, Rusya Ukrayna ile savaş yüzünden kendi elini kolunu bağlamışken, savunmayı güçlendirmek, orduları takviye etmek, Türk devletlerinin kendi askerî bloğunu kurmak gerekiyor. Oysa bize TDT’nin bir askerî ittifak olmadığı ve asla olmaması gerektiği söyleniyor.
Üstelik bunu söyleyen, tam da o “Rus dünyası”nın sürekli tehdit ettiği bir ülkenin cumhurbaşkanı. Hem de bu tehditler yalnızca marjinallerden değil, Rusya’nın milletvekillerinden ve üst düzey yetkililerinden geliyor.
Böyle bir durumda savunma kapasitesini gecikmeden artırmak gerekir. Ukrayna düşerse, sırada saldırıya uğrayacak ülke tam da Kazakistan olacak.
Her konuda böyle! Söz başka, eylem başka.
Biz Rusya Türkleri, bağımsız Türk ülkelerine umutla bakıyoruz. Güçlenip birleşmenizi, esaret altında kalan kardeşlerinizi de görmeye başlamanızı bekliyoruz.
Ama karşılığında tamamen görmezden geliniyoruz.
Türk ülkelerinin cumhurbaşkanlarından hiçbiri Tatarların, Başkurtların, Çuvaşların, Kumukların, Sahaların, Karaçayların, Balkarların, Nogayların, Tuvaların, Altay Türklerinin ve Hakasların durumundan en azından endişe duyduğunu dile getirmeye cesaret edemiyor. Sayımız neredeyse on milyon, ama sanki bizi görmüyorlar. Yokmuşuz gibi davranıyorlar. Peki ya Rusya’nın Kırım Tatarlarına uyguladığı soykırım?
Rusya dillerimizi yok ediyor, aktivistlerimizi hapse atıyor, halklarımızı bize yabancı bir savaşa sürüyor, cumhuriyetlerimizi yağmalıyor ve doğamızı tahrip ediyor. Ruslaştırma ve asimilasyon açıkça, bütün dünyanın gözü önünde yaşanıyor. Bağımsız Türk ülkelerinin liderleri ise sessiz kalıyor.
Uygurlar ise sanki tamamen unutulmuş. On iki milyon Uygur Çin’in acımasız baskısı altında; Türk dünyasından ise ses çıkmıyor. Daha birkaç yıl önce Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan onları açıkça savunuyordu. Bugün o da susuyor.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni yalnızca Türkiye tanıyor. Diğer Türk ülkeleri, KKTC TDT’ye gözlemci olarak katılmasına rağmen onu tanımaktan korkuyor. Oysa Kuzey Kıbrıs’ın bütün Türk ülkelerince tanınması Türk birliğinin ne büyük bir sembolü olurdu!
Türk devletleri Kuzey Kıbrıs’ı bile tanımaktan korkuyorsa, Rusya’nın içindeki Türk cumhuriyetleri için ne denebilir? Bize ise hiç mi hiç destek vermezler.
Orta Asya’nın Türk halkları kendi hayatlarını yaşıyor ve aralarında Karakalpaklar diye bir halk bulunduğunu sanki fark etmiyor. Türk devletlerinin zirveleri toplanıyor, ama Karakalpakistan hiçbir şekilde temsil edilmiyor.
Ömrünü kendi halkının hakları için mücadeleye adamış Türk halklarından muhalifler Rusya makamlarının baskısına uğruyor ve Türk ülkelerinde sığınacak yer bulamıyor. Kardeşlerinin arasında bile kendilerini güvende hissetmedikleri için Batı’ya gitmek zorunda kalıyorlar.
Batı’ya yerleşmiş olanlar ise Türk devletlerine gelemiyor; ne misafir olarak ne de akrabalarıyla görüşmek için. Yakalanıp Rusya’ya iade edilmekten korkuyorlar.
Er ya da geç, uzun zamandır sözünü ettiğimiz o birliğe ulaşacağımıza inanmak istiyorum. Bir gün Turan çağının geleceğine inanmak istiyorum: Türk ülkelerinin Türk Birliğini kurmaya hazır hâle geleceği, aralarında sınır kalmayacağı, BM’de ortak çıkarlarını savunarak uyum içinde oy kullanacakları bir çağ. Turan’ın ortak para birimi, ortak standartları ve ortak bir askerî ittifakı olduğunda bütün dünya Türkleri büyük bir güç olarak hesaba katacak.
Ve işte böyle bir birlik, bir gün bugün özgürlükten yoksun olan diğer Türk halklarını savunmak için ayağa kalkacak.
Şimdilikse umutların yerini hayal kırıklıkları, hayal kırıklıklarının yerini yeniden umut alıyor.
Dilde, fikirde, işte birlik!